چگونه عزت نفس خود را بالا ببریم؟ ۱۲ راهکار عملی برای افزایش عزت نفس
چگونه عزت نفس خود را بالا ببریم؟ شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از یک اشتباه ساده، ساعتها خودتان را سرزنش کنید؛ وقتی در جمعی صحبت میکنید، مدام نگران باشید که دیگران درباره شما چه فکری میکنند؛ یا وقتی یکی از دوستان و آشنایان در کار، تحصیل، ازدواج یا وضعیت مالی پیشرفت میکند، ناخواسته زندگی خودتان را با او مقایسه کنید و احساس کنید به اندازه کافی خوب نیستید. این احساسها همیشه به معنای نداشتن توانایی نیستند. بسیاری از افراد مهارت، تجربه و قابلیتهای زیادی دارند اما تصویری که از خودشان در ذهن ساختهاند، بسیار منفیتر از واقعیت است. اینجاست که موضوع عزت نفس اهمیت پیدا میکند.
عزت نفس فقط این نیست که جلوی آینه بایستیم و به خودمان بگوییم «من بهترینم». در واقع، عزت نفس یعنی بتوانیم خودمان را با نقاط قوت، ضعف، موفقیتها و اشتباهاتمان بپذیریم و ارزش خود را فقط به نظر دیگران، درآمد، ظاهر، شغل، نمره، ازدواج یا موفقیتهای بیرونی وابسته نکنیم.
اگر این سؤال برایتان مطرح است که چگونه عزت نفس خود را بالا ببریم؟، باید بدانید افزایش عزت نفس معمولاً با یک تصمیم ناگهانی اتفاق نمیافتد. بیشتر شبیه ساختن یک عادت جدید است؛ مجموعهای از تغییرات کوچک در طرز فکر، رفتار و نحوه برخورد با خودمان که به مرور اثرشان را نشان میدهند. در ادامه این مقاله، ابتدا بررسی میکنیم عزت نفس دقیقاً چیست، چه نشانههایی نشان میدهد عزت نفس ما پایین است و سپس به سراغ راهکارهایی میرویم که بتوانید در زندگی روزمره از آنها استفاده کنید.
عزت نفس چیست؟
عزت نفس به زبان ساده یعنی ارزشی که برای خودمان به عنوان یک انسان قائل هستیم. فردی که عزت نفس سالمی دارد، لزوماً خودش را بینقص نمیداند. او ممکن است بداند در بعضی زمینهها ضعف دارد، اشتباه کند یا حتی گاهی شکست بخورد، اما این اتفاقها باعث نمیشوند احساس کند انسانی بیارزش است.
برای مثال تصور کنید در محل کار پیشنهادی ارائه دادهاید و مدیرتان آن را نمیپذیرد. فردی که عزت نفس پایین دارد ممکن است با خودش بگوید: «من اصلاً به درد این کار نمیخورم. همیشه خراب میکنم.» اما فردی با عزت نفس سالم احتمالاً با خودش میگوید: «این پیشنهاد پذیرفته نشد، ببینم مشکلش کجا بوده و دفعه بعد بهتر عمل کنم.»
تفاوت این دو نفر در خود اتفاق نیست؛ هر دو با یک جواب منفی روبهرو شدهاند. تفاوت در معنایی است که به آن اتفاق میدهند. عزت نفس سالم یعنی بدانیم یک شکست، یک انتقاد، یک جواب رد یا حتی یک دوره سخت زندگی، ارزش کلی ما را تعیین نمیکند.
ممکن است کسی شغل خوبی داشته باشد، تحصیلات بالایی داشته باشد یا از نظر دیگران فرد موفقی باشد، اما همچنان عزت نفس پایینی داشته باشد. در مقابل، فرد دیگری ممکن است زندگی بسیار معمولی داشته باشد اما خودش را محترم بداند و برای خواستهها، نیازها و مرزهای شخصیاش ارزش قائل باشد.
چرا عزت نفس اهمیت دارد؟
عزت نفس تقریباً روی بسیاری از تصمیمهای کوچک و بزرگ زندگی اثر میگذارد. از نوع رابطهای که وارد آن میشویم تا نحوه برخورد ما با شکست، انتقاد، فرصتهای شغلی و حتی انتخاب دوستان، عزت نفس ما در آنها نقش مهمی دارد.
وقتی برای خودمان ارزش قائل نباشیم، ممکن است رفتارهایی را بپذیریم که در حالت عادی قابل قبول نیستند. برای مثال ممکن است در یک رابطه عاطفی بارها بیاحترامی ببینیم اما از ترس تنها ماندن چیزی نگوییم. ممکن است در محیط کار وظایف اضافهای را قبول کنیم چون نگرانیم اگر «نه» بگوییم، دیگران ما را فرد بدی بدانند.
عزت نفس سالم کمک میکند نظر دیگران را بشنویم، اما تمام هویت خود را به آن وابسته نکنیم. فرض کنید در یک مهمانی خانوادگی کسی درباره وزن، شغل، درآمد یا ازدواج شما نظر میدهد. کسی که عزت نفس شکنندهای دارد ممکن است تا چند روز با آن حرف درگیر باشد و خودش را زیر سؤال ببرد. اما کسی که ارزش خودش را بهتر میشناسد میتواند تشخیص دهد که هر نظری الزاماً واقعیت زندگی او نیست.
افزایش عزت نفس همچنین به تصمیمگیری بهتر کمک میکند. وقتی باور دارید که خواستهها و نیازهای شما هم اهمیت دارند، احتمال بیشتری دارد انتخابهایی انجام دهید که واقعاً به نفع شما هستند، نه فقط انتخابهایی که دیگران از شما انتظار دارند.
نشانههای عزت نفس پایین چیست؟
در پاسخ به سوال چه کسانی عزت نفس پایینی دارند؟ عزت نفس پایین همیشه به شکل خجالتی بودن یا کمحرف بودن دیده نمیشود. حتی بعضی افراد اجتماعی و موفق نیز ممکن است در درون خود احساس ارزشمندی کمی داشته باشند. در ادامه نشانه های رایج افراد با عزت نفس پایین آورده شده است:
خود انتقادی
یکی از مهمترین نشانهها، خودانتقادی شدید است. ممکن است با کوچکترین اشتباه جملاتی مثل «من همیشه خراب میکنم»، «هیچ کاری از دستم برنمیآید» یا «همه از من بهترند» را در ذهن تکرار کنید.
مقایسه زیاد
مقایسه مداوم با دیگران نیز میتواند نشانه دیگری باشد. برای مثال با دیدن عکس سفر یک دوست، خرید خانه یکی از اقوام، قبولی همکلاسی قدیمی یا ازدواج فردی در شبکههای اجتماعی، سریع نتیجه میگیرید که زندگی شما عقبتر از دیگران است.
تایید طلبی افراطی
نیاز شدید به تأیید دیگران هم اهمیت زیادی دارد. اگر برای بیشتر تصمیمها منتظر باشید خانواده، همسر، دوست یا همکار انتخاب شما را تأیید کند، ممکن است اعتماد شما به قضاوت خودتان کاهش پیدا کرده باشد.
ناتوانی در نه گفتن
افرادی که عزت نفس پایینی دارند گاهی در «نه گفتن» نیز مشکل دارند. حتی وقتی خستهاند، وقت ندارند یا واقعاً تمایلی به انجام کاری ندارند، درخواست دیگران را قبول میکنند تا باعث ناراحتی کسی نشوند.
حساسیت زیاد به انتقاد، ترس از شکست، کوچک شمردن موفقیتهای خود، احساس بیکفایتی، عذرخواهی بیش از حد و ماندن در روابط ناسالم نیز میتوانند از نشانههای عزت نفس پایین باشند.
البته وجود یکی از این رفتارها به تنهایی به این معنا نیست که حتماً عزت نفس بسیار پایینی دارید. مهم این است که ببینید این الگوها تا چه اندازه در زندگی شما تکرار میشوند.
اثرات کمبود عزت نفس در زندگی چیست؟
کمبود عزت نفس اگر برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، میتواند انتخابها و روابط ما را تحت تأثیر قرار دهد.
از دست دادن فرصت ها
یکی از اثرات رایج آن، از دست دادن فرصتهاست. فرض کنید آگهی شغلی مناسبی دیدهاید اما با خودتان میگویید: «من که قبول نمیشوم، برای چه رزومه بفرستم؟» در چنین شرایطی قبل از اینکه کارفرما درباره توانایی شما تصمیم بگیرد، خودتان فرصت را از خودتان گرفتهاید. یا ممکن است فردی به شما پیشنهاد شغلی بدهد اما چون خود را لایق آن جایگاه و شغل نمی بینید، پیشنهاد او را رد می کنید.
عزت نفس پایین در روابط عاطفی
در روابط عاطفی نیز عزت نفس پایین میتواند باعث شود فرد رفتارهایی مانند تحقیر، کنترلگری یا بیاحترامی را تحمل کند، چون در ذهنش باور دارد شاید نتواند رابطه بهتری داشته باشد.
عزت نفس پایین در خانواده
در محیط خانواده نیز ممکن است فرد همیشه خواستههای دیگران را جلوتر از نیازهای خودش قرار دهد. مثلاً حتی وقتی توان مالی ندارد، برای حفظ ظاهر یا راضی کردن دیگران هزینهای انجام دهد که بعداً برایش دردسر ایجاد کند.
عزت نفس پایین و تعلل ورزی
عزت نفس پایین همچنین میتواند باعث تعلل و به عقب انداختن کارها شود. کسی که از شکست میترسد ممکن است شروع یک دوره آموزشی، کسبوکار، ورزش یا حتی یک کار ساده را آنقدر عقب بیندازد که هیچگاه فرصت آزمودن توانایی خودش را پیدا نکند.
بنابراین تقویت عزت نفس فقط برای داشتن حس بهتر نیست؛ میتواند بر کیفیت تصمیمها و سبک زندگی ما نیز تأثیر بگذارد.
چه عواملی باعث کاهش عزت نفس میشوند؟
اگر می پرسید که ریشه عزت نفس پایین چیست؟ عزت نفس معمولاً نتیجه یک اتفاق واحد نیست. تجربههای مختلف در طول زندگی میتوانند تصویری را که از خودمان داریم شکل دهند.
نقش دوران کودکی در عزت نفس پایین
یکی از عوامل مهم، شیوه تربیت در دوران کودکی است. کودکی که مرتب با خواهر، برادر یا بچههای فامیل مقایسه شده است، ممکن است در بزرگسالی نیز ارزش خودش را با دیگران بسنجد. جملههایی مثل «ببین پسرخالهات چه نمرهای گرفته» یا «چرا مثل خواهرت نیستی؟» شاید ساده به نظر برسند، اما تکرار آنها میتواند این پیام را منتقل کند که ارزش فرد به عملکردش در مقایسه با دیگران بستگی دارد.
انتقاد زیاد
اگر به موفقیت ها و توانمندی های شما کمتر توجه شده باشد و بیشتر روی اشتباهات و خطاهای شما تمرکز زیادی شده باشد، ممکن است به مرور صدای همان منتقد بیرونی را در ذهن خود تکرار کند.
تاثیر شبکه های اجتماعی در عزت نفس پایین
شبکههای اجتماعی هم میتوانند مقایسه را بیشتر کنند. ما ممکن است زندگی روزمره خودمان را با بخش انتخابشده و زیبای زندگی دیگران مقایسه کنیم. کسی شاید فقط عکس خرید جدید، سفر یا جشن تولدش را منتشر کند، اما ما از مشکلات، بدهیها، اختلافات خانوادگی یا نگرانیهای او خبر نداریم.
شکستهای عاطفی، تجربه طرد شدن، مشکلات مالی، بیکاری، فشارهای تحصیلی، مشکلات ظاهری یا بیماری نیز میتوانند به شکل موقت یا طولانی روی عزت نفس اثر بگذارند.
شناخت این عوامل برای سرزنش کردن گذشته نیست؛ هدف این است که بفهمیم برخی باورهای منفی ما درباره خودمان از کجا آمدهاند و آیا هنوز واقعاً درست هستند یا نه.
تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس چیست؟
عزت نفس و اعتماد به نفس ارتباط نزدیکی دارند، اما یک مفهوم نیستند.
اعتماد به نفس بیشتر به باور ما درباره توانایی انجام یک کار مشخص مربوط میشود. مثلاً ممکن است در رانندگی، آشپزی، تدریس، صحبت کردن با مشتری یا کار با یک نرمافزار اعتماد به نفس بالایی داشته باشید. اما عزت نفس به نگاه کلی شما به ارزش خودتان مربوط است.
برای مثال ممکن است فردی در شغلش بسیار حرفهای باشد و در جلسه کاری با اعتماد کامل صحبت کند، اما اگر اشتباهی انجام دهد، خودش را به شدت سرزنش کند و احساس کند فرد بیارزشی است. این فرد اعتماد به نفس شغلی بالایی دارد، اما عزت نفس او ممکن است پایین باشد.
از طرف دیگر، ممکن است کسی برای اولین بار بخواهد رانندگی کند و اعتماد به نفس کمی داشته باشد، اما به خودش بگوید: «الان تازهکارم، با تمرین بهتر میشوم.» چنین فردی ممکن است عزت نفس سالمی داشته باشد.
به همین دلیل برای بالا بردن عزت نفس نباید فقط روی مهارتها کار کنیم؛ لازم است شیوه برخورد با خودمان را نیز تغییر دهیم.
چگونه عزت نفس خود را بالا ببریم؟ ۹ راهکار عملی
در پاسخ به سوال چگونه می توان عزت نفس را بالا برد؟ در ادامه راه های تقویت عزت نفس برایتان آورده ایم:
۱. خودتان را بپذیرید؛ بدون اینکه ضعفها را انکار کنید
یکی از مهمترین پایههای تقویت عزت نفس پذیرش خود است. پذیرش خود به این معنا نیست که بگوییم «من همین هستم و هیچ چیزی را تغییر نمیدهم». پذیرش یعنی قبل از تغییر، واقعیت فعلی خودمان را ببینیم و به خاطر ضعفهایمان خودمان را تحقیر نکنیم.
۲. شیوه صحبت کردن با خودتان را تغییر دهید
یکی از قدمهای مهم برای افزایش عزت نفس این است که به گفتوگوی درونی خود توجه کنید.
فرض کنید در یک جلسه کاری اشتباه کوچکی کردهاید. اگر بلافاصله با خودتان بگویید «چقدر بیعرضهام»، در واقع یک اشتباه را به کل شخصیت خودتان تعمیم دادهاید. همان موقع جمله را دقیقتر کنید: «در این جلسه اشتباه کردم، اما میتوانم دفعه بعد آمادهتر باشم.»
قرار نیست به خودتان دروغ بگویید یا همه اتفاقها را مثبت جلوه دهید. هدف این است که منصفانه با خودتان صحبت کنید؛ همانطور که احتمالاً با یک دوست نزدیک صحبت میکنید.
۳. مقایسه دائمی با دیگران را کمتر کنید
شرایط خانوادگی، درآمد، فرصتها و مشکلات همه آدم ها شبیه و یکسان نیست. بنابراین مقایسه خود با دیگران بسیار اشتباه است و حال شما را بدتر می کند.
فرض کنید یکی از دوستانتان در سی سالگی خانه خریده است. شما ممکن است با خودتان بگویید «من خیلی عقب افتادهام»، در حالی که شاید او حمایت مالی خانواده داشته یا سالها شرایط متفاوتی را تجربه کرده باشد.
به جای مقایسه با دیگران، بیشتر از خودتان بپرسید: «من نسبت به یک سال قبل در چه چیزهایی بهتر شدهام؟» این نوع مقایسه عادلانهتر است.
۴. خواسته و نظر خودتان را بیان کنید
یکی از نشانههای عزت نفس سالم این است که بتوانیم بدون تحقیر دیگران، خواسته، نظر و مرزهای خودمان را بیان کنیم. بسیاری از افراد از ترس ناراحت شدن دیگران سکوت میکنند. مثلاً یکی از اعضای خانواده مرتب درباره زمان ازدواج شما سؤال میکند و شما با وجود ناراحتی هر بار لبخند میزنید و چیزی نمیگویید.
ابراز وجود میتواند به سادگی این جمله باشد: «میدونم از روی محبت سؤال میکنید، ولی ترجیح میدم درباره این موضوع صحبت نکنیم.»
یا فرض کنید همکاری مرتب نزدیک پایان ساعت کاری از شما میخواهد بخشی از کار او را انجام دهید. اگر همیشه از ترس اینکه «آدم بدی» به نظر برسید قبول کنید، ممکن است به مرور احساس کنید نیازها و زمان شما ارزشی ندارند. میتوانید محترمانه بگویید: «امروز کارهای خودم کامل نشده و نمیتونم این مورد رو انجام بدم.»
۵. موفقیتهای کوچک خود را جدی بگیرید
بسیاری از افراد فقط موفقیتهای خیلی بزرگ را به حساب میآورند. مثلاً گرفتن مدرک، خرید خانه، ازدواج، ارتقای شغلی یا درآمد بالا. اما زندگی بیشتر از موفقیتهای کوچک ساخته شده است.
اگر مدتی ورزش را عقب انداخته بودید و این هفته سه بار پیادهروی کردید، این یک پیشرفت است. اگر مدتها از صحبت با مدیرتان درباره حقوق میترسیدید و بالاخره موضوع را مطرح کردید، این هم یک قدم مهم است.
شبها میتوانید سه کاری را که در طول روز به خوبی انجام دادهاید یادداشت کنید. حتی کارهای سادهای مثل تمام کردن یک کار عقبافتاده یا حفظ آرامش در یک بحث خانوادگی ارزش ثبت کردن دارند.
۶. نه گفتن را تمرین کنید
بالا بردن عزت نفس بدون داشتن مرزهای شخصی سخت است. فرض کنید همکارتان مرتب بخشی از کارش را به شما میسپارد و شما با وجود حجم بالای کار خودتان قبول میکنید. اگر این رفتار ادامه داشته باشد، احتمالاً به مرور احساس خستگی و ناراحتی خواهید کرد.
نه گفتن لزوماً بیاحترامی نیست. میتوانید بگویید: «امروز واقعاً فرصت ندارم این کار را انجام بدهم.» لازم نیست برای هر «نه» توضیح طولانی بدهید یا احساس گناه کنید. نیازها و زمان شما هم ارزش دارند.
۷. مطابق ارزشهای خود رفتار کنید
یکی از مهمترین پایههای عزت نفس این است که بین چیزهایی که به آنها باور داریم و رفتاری که انجام میدهیم فاصله زیادی وجود نداشته باشد. برای مثال اگر صداقت برای شما ارزش مهمی است اما مرتب برای فرار از مسئولیت دروغ میگویید، ممکن است در ظاهر کسی متوجه نشود، اما خودتان این تضاد را میبینید.
یا ممکن است همیشه بگویید خانواده برایتان مهم است، اما هر شب تمام وقتتان را با تلفن همراه بگذرانید و تقریباً گفتوگویی با اعضای خانواده نداشته باشید. این فاصله بین ارزشها و رفتارها میتواند روی احترامی که برای خودمان قائل هستیم اثر بگذارد.
۸. نقاط قوت خود را بشناسید
گاهی آنقدر روی ضعفها تمرکز میکنیم که ویژگیهای مثبت خودمان را نمیبینیم. یک برگه بردارید و حداقل ده ویژگی مثبت یا توانایی خود را بنویسید. لازم نیست موارد خیلی خاصی باشند.
مثلاً شاید شنونده خوبی باشید، در مدیریت هزینهها مهارت داشته باشید، مسئولیتپذیر باشید، در شرایط سخت آرام بمانید، آشپزی خوبی داشته باشید یا بتوانید روابط خانوادگی را خوب مدیریت کنید.
اگر این تمرین برایتان سخت است، فکر کنید دوستان یا اعضای خانواده معمولاً برای چه کاری سراغ شما میآیند. پاسخ این سؤال میتواند بخشی از تواناییهای شما را نشان دهد.
۹. اهداف کوچک و قابل اجرا تعیین کنید
اهداف بسیار بزرگ گاهی باعث میشوند احساس کنیم مدام شکست میخوریم. مثلاً به جای اینکه بگویید «از فردا هر روز دو ساعت ورزش میکنم»، هدف سادهتری انتخاب کنید: «سه روز در هفته، بیست دقیقه پیادهروی میکنم.»
با انجام اهداف کوچک، ذهن شما شواهد واقعی پیدا میکند که نشان میدهد میتوانید روی تصمیمهای خودتان حساب کنید. همین موفقیتهای کوچک به مرور در تقویت عزت نفس مؤثر هستند.
۱۰. اشتباه را از هویت خود جدا کنید
همه ما تصمیمهایی گرفتهایم که امروز شاید از آنها راضی نباشیم. ممکن است در انتخاب شغل، رابطه، رشته تحصیلی یا حتی یک خرید مالی اشتباه کرده باشیم. اما فرق زیادی بین این دو جمله وجود دارد: «من اشتباه کردم.» و «من آدم شکستخوردهای هستم.»
جمله اول درباره یک رفتار است و قابل اصلاح است. جمله دوم درباره کل هویت فرد قضاوت میکند.
وقتی اشتباه میکنید، به جای تحقیر کردن خودتان سه سؤال بپرسید: چه اتفاقی افتاد؟ از آن چه یاد گرفتم؟ دفعه بعد چه کاری را متفاوت انجام میدهم؟
۱۱. قطع ارتباط با افراد سمی
گاهی مشکل فقط از افکار ما نیست. بعضی روابط واقعاً باعث فرسوده شدن عزت نفس میشوند. اگر فردی دائماً شما را تحقیر میکند، ظاهر شما را مسخره میکند، دستاوردهایتان را کوچک میشمارد یا با مقایسه شما با دیگران احساس بدی ایجاد میکند، لازم است نوع رابطه و مرزهای خود را بررسی کنید.
این فرد ممکن است یکی از دوستان، همکاران یا حتی اعضای خانواده باشد. همیشه امکان قطع کامل ارتباط وجود ندارد، اما میتوان میزان تماس، موضوع صحبت و حد و مرزها را مدیریت کرد. مثلاً اگر یکی از بستگان مرتب درباره ازدواج یا درآمد شما سؤال میکند، میتوانید محترمانه بگویید: «ترجیح میدم درباره این موضوع صحبت نکنیم.»
۱۲. از خودتان مراقبت کنید
مراقبت از خود فقط خرید کردن، سفر رفتن یا رفتن به کافه نیست. بخش مهمی از آن توجه به نیازهای پایه است. خواب کافی، فعالیت بدنی، غذای مناسب، رسیدگی به سلامت، استراحت و داشتن زمان شخصی همگی پیام مهمی به ذهن ما میدهند: «من ارزش مراقبت شدن دارم.»
برای مثال اگر هر شب تا ساعت دو بامداد در شبکههای اجتماعی بمانید و صبح خسته سر کار بروید، احتمالاً خلقوخو، تمرکز و احساس شما نسبت به خودتان هم تحت تأثیر قرار میگیرد. گاهی یکی از سادهترین راههای افزایش عزت نفس، مرتب کردن همین عادتهای روزمره است.
تمرینهای عملی برای افزایش عزت نفس
دانستن راهکارها به تنهایی کافی نیست. برای ایجاد تغییر باید بعضی از آنها را مرتب تمرین کنید.
دفتر ثبت موفقیت ها
یکی از تمرینهای مؤثر، دفتر ثبت موفقیتها است. هر شب سه کاری را که در طول روز انجام دادهاید و از آنها راضی هستید یادداشت کنید. لازم نیست اتفاق بزرگی افتاده باشد. برای مثال «امروز کاری را که یک هفته عقب انداخته بودم انجام دادم» یا «در بحث با همکارم آرامتر صحبت کردم.»
شناسایی افکار منفی
تمرین دوم، شناسایی افکار منفی است. هر زمان جملهای مثل «من نمیتوانم»، «هیچکس من را قبول ندارد» یا «همیشه خراب میکنم» به ذهنتان آمد، آن را بنویسید و از خودتان بپرسید: «چه مدرکی برای درست بودن این فکر دارم؟ آیا نمونهای وجود دارد که خلاف آن را نشان دهد؟»
مثلاً ممکن است فکر کنید «من هیچ کاری را درست انجام نمیدهم»، اما وقتی دقیق نگاه میکنید میبینید سالهاست مسئولیت خانواده، کار یا تحصیل خود را مدیریت کردهاید. همین مثالها نشان میدهند فکر اولیه بیش از حد مطلق بوده است.
نقاط قوت خود را بنویسید
تمرین سوم، نوشتن فهرست نقاط قوت است. حداقل ده ویژگی مثبت خود را بنویسید و هر هفته یک مورد جدید به آن اضافه کنید. این ویژگیها میتوانند اخلاقی، رفتاری یا مهارتی باشند.
نه گفتن را تمرین کنید
تمرین دیگر، تمرین نه گفتن در موقعیتهای کوچک است. لازم نیست از همان ابتدا سراغ سختترین موقعیت زندگی بروید. اگر کسی پیشنهادی میدهد که واقعاً علاقهای به آن ندارید، به جای پذیرفتن از روی رودربایستی، محترمانه رد کنید.
خودتان تصمیم بگیرید
یک تمرین مهم دیگر این است که هر روز یک تصمیم کوچک را بدون گرفتن تأیید از دیگران بگیرید؛ مثلاً انتخاب لباس، برنامه آخر هفته، خرید یک وسیله معمولی یا نحوه انجام یک کار. هدف این است که به مرور به قضاوت خودتان اعتماد بیشتری پیدا کنید.
به پایان این مقاله رسیدیم، امیدوارم مقاله “چگونه عزت نفس خود را بالا ببریم؟ ۱۲ راهکار عملی برای افزایش عزت نفس” برای شما مفید بوده باشد. همچنین ممکن است بخواهید مقالات آموزشی زیر را هم بخوانید:
دیدگاهتان را بنویسید