تکنیک EFT چیست؛ آموزش تکنیک ای اف تی برای تغییر باور
باورها نقش مهمی در احساسات، تصمیمها، رفتارها و کیفیت زندگی ما دارند. گاهی یک باور از تجربهای ناخوشایند، خاطرهای قدیمی، گفتههای دیگران یا اتفاقی در دوران گذشته شکل میگیرد و سالها در ذهن باقی میماند. این باور ممکن است بدون آنکه متوجه باشیم، مسیر زندگی ما را تحت تأثیر قرار دهد و مانع رسیدن ما به آرامش، موفقیت، ثروت، ارتباط بهتر یا اعتمادبهنفس شود. در چنین شرایطی، شناسایی باور کافی نیست و لازم است راهی برای کاهش شدت احساسی و خنثیکردن آن پیدا کنیم. تکنیک ای اف تی برای تغییر، یکی از روشهایی است که میتوان از آن برای خنثیسازی باورهای محدودکننده استفاده کرد.
در این روش، فرد ابتدا باور غلط خود را شناسایی میکند، شدت اعتقاد به آن را میسنجد و سپس همزمان با تکرار یک جمله مشخص، به نقاطی از بدن ضربه میزند. هدف از انجام تکنیک ایافتی این است که بار احساسی مربوط به باور، خاطره یا مشکل کاهش پیدا کند و فرد بتواند تغییر ایجادشده را با ارزیابی دوباره شدت باور بررسی کند.
برای استفاده از تکنیک ای اف تی برای تغییر، ابتدا باید اصول، مراحل و قواعد انجام آن را بهدرستی یاد بگیریم. در ادامه، با مفهوم تکنیک ایافتی، نقاط ضربه، نحوه جملهسازی و مراحل بهکارگیری ای اف تی در تغییر باور آشنا میشویم.
تکنیک ای اف تی چیست؟
تکنیک رهایی ذهن یا ایافتی، بیشتر روشی برای خنثیکردن هیجانات است. این تکنیک نوعی درمان جانشین برای رفع دردهای جسمی و پریشانیهای احساسی محسوب میشود و با اسامی دیگری مانند «ضربهدرمانی» نیز شناخته میشود.
در تکنیک ای اف تی، مانند طب فشاری، تمرکز اصلی بر نقاط مریدین یا همان کانالهای انرژی بدن است. در این روش تلاش میشود با تحریک نقاط مریدین، تعادل ازدسترفته به سیستم انرژی بدن بازگردانده شود.
تکنیک ای اف تی برای تسکین درد مزمن، مشکلات عاطفی، اختلالات، اعتیاد، فوبیا، استرس پس از سانحه و بیماریهای جسمی به کار میرود. با وجود اینکه این تکنیک بهتازگی برای تحول در حوزه سلامت ارائه شده است، مفاهیم درمانی آن بیش از پنجهزار سال است که در طب شرقی رواج دارد.
ای اف تی مانند طب سوزنی، از نقاط نصفالنهار انرژی بدن استفاده میکند. تفاوت آن در این است که برای تحریک این نقاط، بهجای سوزن از نوک انگشتان استفاده میشود. با ضربهزدن به نقاط مشخص، فرد به انرژی و قدرت درمانی بدن خود ضربه میزند. این روش را گری کریگ در سال ۱۹۹۷ ابداع و به دنیا معرفی کرد.
کاربرد تکنیک ای اف تی در تغییر باور
یکی از کاربردهای مهم ای اف تی، خنثیسازی باورهای غلط و محدودکننده است. میتوان از تکنیک ای اف تی برای باورهایی استفاده کرد که آنها را شناسایی کردهایم و احساس میکنیم در روند طبیعی زندگی ما اختلال ایجاد میکنند.
در این روش، باور فقط بهصورت ذهنی بررسی نمیشود؛ بلکه شدت اعتقاد و احساس مربوط به آن نیز ارزیابی میشود. سپس فرد با جملهسازی و ضربهزدن به نقاط مریدین، تلاش میکند شدت باور را کاهش دهد. این مراحل تا جایی ادامه پیدا میکند که باور در فرد خنثی شود یا شدت آن نسبت به حالت اولیه کاهش چشمگیری پیدا کند.
نتیجه انجام تکنیک ای اف تی برای تغییر باور ممکن است به شکلهای مختلفی دیده شود. ممکن است فرد دیگر درباره آن باور احساس خاصی نداشته باشد، آن باور چیزی را به یاد او نیاورد یا شدت اعتقادش به آن از عددی بالا به عددی پایینتر برسد. برای رسیدن به این نتیجه، لازم است تکنیک ایافتی بهترتیب و با رعایت مراحل انجام شود.
تکنیک ای اف تی چگونه انجام میشود؟
در ای اف تی اعتقاد بر این است که با زدن ضربه میتوان به انرژی بدن دسترسی پیدا کرد و به قسمتی از مغز که استرس را کنترل میکند، پیام فرستاد. نقاط مریدین وقتی با ضربه تحریک میشوند، میتوانند به کاهش استرس و احساسات منفی کمک کنند و تعادل ازدسترفته را به سیستم انرژی بدن بازگردانند.
در طب چینی باور بر این است که انرژی بدن در نقاط مریدین جریان دارد. این گذرگاهها به تعادل جریان انرژی در بدن و حفظ سلامت کمک میکنند. هر عاملی که این تعادل را به هم بزند، ممکن است موجب کسالت و بیماری شود.
برای انجام ای اف تی، فرد باید مشکل، ترس، ناراحتی یا باور موردنظر خود را مشخص کند. سپس شدت آن را بسنجد، جملهای متناسب با مشکل بسازد و هنگام تکرار جمله به نقاط مریدین ضربه بزند. پس از پایان ضربهها نیز باید شدت مشکل یا باور دوباره ارزیابی شود.
پنج مرحله اصلی انجام تکنیک ای اف تی
تکنیک ای اف تی را میتوان به پنج مرحله اصلی تقسیم کرد. یادگیری این مراحل، پایه استفاده از تکنیک ای اف تی برای تغییر باور است.
۱. مشخصکردن مشکل
در مرحله نخست باید مسئلهای را مشخص کنید که سالها در روند طبیعی زندگی شما اختلال ایجاد کرده است. مشکل، ترس یا ناراحتی خود را تشخیص دهید؛ زیرا هنگام ضربهزدن، همین مسئله باید کانون توجه شما باشد.
بهتر است مشکل را کاملاً واضح و مشخص بیان کنید. هرچه موضوع دقیقتر باشد، تمرکز هنگام انجام تکنیک ایافتی بیشتر خواهد بود. مشکل ممکن است یک درد جسمی، احساس منفی، ترس، شکست عاطفی، خجالت از صحبت در جمع یا یک باور محدودکننده باشد.
۲. ارزیابی شدت اولیه مشکل
پس از تشخیص مشکل، شدت آن را از صفر تا ده نمرهگذاری کنید. عدد ده نشاندهنده شدیدترین حالت و عدد صفر نشاندهنده خنثیشدن مشکل است.
در این مرحله باید درد جسمی، روحی یا هر ناراحتی دیگری را که بهسبب مشکل خاصی احساس میکنید، ارزیابی کنید. این امتیاز به شما کمک میکند بعد از انجام مراحل کامل ایافتی، میزان بهبود یا کاهش شدت مشکل را بسنجید.
برای مثال، اگر پیش از ضربهزدن شدت مشکل را ده ارزیابی کرده باشید و پس از پایان ضربهها شدت آزاردهندگی به پنج برسد، یعنی از این روش پنجاه درصد نتیجه گرفتهاید.
۳. تنظیم و جملهسازی
قبل از شروع ضربهها باید برای خودتان یک جمله تأکیدی بسازید. این جمله باید مشکل را توضیح دهد و دو نکته اصلی در آن رعایت شود: نخست، اذعان به وجود مشکل و دوم، پذیرش خود با وجود آن مشکل.
جملات ای اف تی به این شکل ساخته میشود:
- «با اینکه …، خودم را عمیقاً و کاملاً میپذیرم.» در قسمت خالی باید مشکل، ترس یا ناراحتی خود را قرار دهید. موضوعی که بیان میکنید محدودیتی ندارد و میتواند درباره هر مسئلهای باشد. برای مثال:
- «با اینکه سرم درد میکند، خودم را عمیقاً و کاملاً میپذیرم.»
- «با اینکه شکست عشقی خوردهام، خودم را عمیقاً و کاملاً میپذیرم.»
- «با اینکه از ارتفاع وحشت دارم، خودم را عمیقاً و کاملاً میپذیرم.»
- «با اینکه از صحبتکردن در جمع خجالت میکشم، خودم را عمیقاً و کاملاً میپذیرم.»
۴. انجام ضربات ای اف تی روی نقاط مریدین
در زنجیره ضربات ای اف تی باید بهآرامی به پایانههای نقاط مریدین ضربه بزنید. در مجموع، دوازده نقطه مریدین اصلی بهصورت متقارن در دو طرف بدن وجود دارد که هرکدام با یکی از اندامهای داخلی ارتباط دارند؛ اما در تکنیک ایافتی بیشتر روی نه نقطه کار میشود.
لبه دست
این نقطه در قسمت گوشتی لبه خارجی دست، بین بالای مچ و پایه انگشت کوچک قرار دارد. همان قسمتی است که در کاراته برای شکستن اجسام از آن استفاده میشود.
بالای سر
برای پیداکردن این نقطه، تصور کنید خطی از یک گوش به گوش دیگر و خطی دیگر از بینی تا پشت گردن کشیده شده است. محل تلاقی این دو خط، نقطه بالای سر است.
ابرو
نقطه ابرو در ابتدای ابرو و درست بالای کناره بینی قرار دارد.
گوشه چشم
این نقطه روی استخوان لبه خارجی گوشه چشم قرار گرفته است.
زیر چشم
نقطه زیر چشم روی استخوان زیر چشم و حدود دو و نیم سانتیمتر پایینتر از مردمک قرار دارد.
زیر بینی
این نقطه در فضای کوچک بین انتهای بینی و بالای لب بالایی قرار گرفته است.
چانه
نقطه چانه دقیقاً روی استخوان چانه نیست؛ بلکه در فاصله میان فرورفتگی چانه و لب پایینی قرار دارد.
ابتدای ترقوه
این نقطه در محل تلاقی جناغ، ترقوه و دنده اول قرار دارد. برای پیداکردن آن، ابتدا انگشت اشاره را روی شکاف U شکل بالای استخوان سینه، تقریباً در محل گره کراوات، قرار دهید. سپس انگشت را از پایین این قسمت حدود دو و نیم سانتیمتر بهسمت ناف حرکت دهید. این محل دقیقاً روی ترقوه نیست، اما برای راحتی با نام نقطه ترقوه شناخته میشود.
زیر بغل
نقطه زیر بغل تقریباً ده سانتیمتر پایینتر از زیر بغل قرار دارد.
برای شروع، به نقطه لبه دست ضربه بزنید و همزمان جملهای را که در مرحله قبل ساختهاید، سه بار تکرار کنید. سپس بهترتیب به نقاط ابرو، گوشه چشم، زیر چشم، زیر بینی، چانه، ابتدای ترقوه و زیر بغل ضربه بزنید.
بعد از ضربهزدن به نقطه زیر بغل، زنجیره ضربات را با ضربهزدن به نقطه بالای سر کامل کنید. در هر نقطه میتوان حدود هفت ضربه زد.
۵. ارزیابی دوباره شدت مشکل
پس از پایان ضربهزنی، دوباره شدت مشکل را از صفر تا ده ارزیابی کنید. نمره جدید را با نمرهای که قبل از انجام تکنیک ایافتی ثبت کرده بودید، مقایسه کنید.
اگر شدت مشکل هنوز به صفر نرسیده است، میتوانید مراحل تکنیک ایافتی را دوباره تکرار کنید. تکرار ارزیابی به شما نشان میدهد که شدت احساس، درد یا ناراحتی چه اندازه تغییر کرده است.
نکات مهم ضربهزدن در تکنیک ای اف تی
نقاط مریدین بهصورت دوقلو در هر دو طرف بدن قرار دارند. برای مثال، هر نقطه در سمت راست بدن، نقطهای مشابه در سمت چپ دارد. برای انجام تکنیک ایافتی میتوانید فقط به یکی از این نقاط دوقلو ضربه بزنید.
اگر هر دو دست شما آزاد باشد، میتوانید به یک اندازه روی هر دو سمت بدن ضربه بزنید. همچنین میتوانید هنگام ضربهزدن، سمت چپ و راست را بهصورت نوبتی تغییر دهید. این کار ممکن است فرایند ضربهزدن را برای شما راحتتر کند.
ضربهها با دو یا چند نوک انگشت انجام میشوند. استفاده از چند انگشت باعث میشود منطقه بزرگتری پوشش داده شود و احتمال ضربهزدن به نقطه صحیح افزایش یابد. با وجود اینکه میتوان از انگشتان هر دو دست استفاده کرد، بیشتر افراد با دست غالب خود ضربه میزنند. انتخاب دست آزاد است.
میتوان روی هر نقطه حدود پنج بار ضربه زد و نیازی نیست تعداد ضربهها حتماً با دقت شمرده شود. بین سه تا هفت ضربه برای هر نقطه کافی است. روند ضربهزدن باید از بالاترین نقطه به پایینترین نقطه بدن انجام شود و حفظ توالی نقاط اهمیت دارد.
مراحل تکنیک ای اف تی برای تغییر باور
در پاسخ به سوال چطور از ای اف تی برای تغییر باور استفاده کنیم؟ در ادامه مراحل تغییر باور با تکنیک ای اف تی برایتان آورده ایم:
مرحله اول: مشخصکردن باور غلط
ابتدا فهرستی از باورهای غلطی را که شناسایی کردهاید، بنویسید. مهم است که علاوه بر خود باور، ریشه آن و خاطرات یا اتفاقاتی را که باعث شکلگیری آن شدهاند نیز پیدا کنید.
برای شناسایی ریشه باور از خودتان بپرسید:
- چه شد که من به این باور رسیدم؟
- چرا چنین شد؟
- اولینبار این باور چگونه در من ایجاد شد؟
- آیا این باور را شخص دیگری به من داده است؟
- این باور چگونه در ذهن من شکل گرفته است؟
پاسخ به این پرسشها میتواند شما را به خاطره، اتفاق یا احساسی برساند که در شکلگیری باور نقش داشته است.
مرحله دوم: ارزیابی شدت باور
پس از شناسایی باور غلط، شدت اعتقاد خود به آن را از صفر تا ده مشخص کنید. عدد ده یعنی کاملاً آن را باور دارید، عدد پنج یعنی نمیدانید آن را باور دارید یا نه و عدد صفر یعنی هیچ اعتقادی به آن باور ندارید. ثبت این عدد اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بعد از انجام تکنیک ایافتی برای تغییر باور میتوانید شدت جدید را با شدت اولیه مقایسه کنید.
مرحله سوم: ساخت جمله مخصوص تغییر باور
برای تغییر باور، جمله ایافتی را به این شکل بسازید: «با اینکه باور دارم …، خودم را عمیقاً میپذیرم و دوست دارم.»
جای خالی باید با باور غلط پر شود. برای مثال، اگر باور شناساییشده این باشد که برای پولدارشدن باید کار خلاف انجام داد، جمله به این صورت ساخته میشود: «با اینکه باور دارم برای پولدارشدن باید خلاف کنم، خودم را عمیقاً میپذیرم و دوست دارم.» این جمله باید هنگام ضربهزدن تکرار شود تا تمرکز ذهن روی همان باور باقی بماند.
مرحله چهارم: تکرار جمله و ضربهزدن
ضربهزدن را از کنار دست آغاز کنید. سپس بهترتیب به بالای سر، سر ابرو، کنار ابرو یا گوشه چشم، زیر چشم، زیر بینی، زیر لب یا نقطه چانه، ترقوه و زیر بغل ضربه بزنید. هنگام ضربهزدن به هر نقطه، جمله مربوط به باور را تکرار کنید. در هر بار تکرار، هفت ضربه به هر ناحیه بزنید. این مراحل را میتوان تا چهار دور تکرار کرد و سپس شدت باور را دوباره سنجید.
مرحله پنجم: بررسی خاطره و احساس مرتبط با باور
پس از انجام ضربهها از خودتان بپرسید:
- آیا خاطره خاصی درباره این باور به یاد آوردم؟
- آیا این خاطره تأثیر احساسی در من ایجاد کرد؟
- آیا احساس بدی در من به وجود آمد؟
اگر پاسخ مثبت بود، همان خاطره یا احساس را به یک جمله تبدیل کنید و برای آن نیز تکنیک ایافتی را انجام دهید. برای مثال، اگر هنگام ضربهزدن خاطرهای ناراحتکننده به یاد شما آمد، آن خاطره باید موضوع دور بعدی ضربهزنی باشد. اگر هیچ خاطره یا احساس خاصی ایجاد نشد، میتوانید وارد مرحله ارزیابی دوباره شوید.
مرحله ششم: ارزیابی دوباره شدت باور
بعد از پایان ضربهها، دوباره شدت باور را از صفر تا ده ارزیابی کنید. نمره جدید را با عدد اولیه مقایسه کنید. اگر شدت باور هنوز به صفر نرسیده است، میتوانید تکنیک ایافتی برای تغییر باور را دوباره تکرار کنید.
برای ارزیابی میتوانید همان باور را بهصورت پرسش از خودتان بپرسید. برای مثال: «آیا من هنوز باور دارم که برای پولدارشدن باید کار خلاف انجام دهم؟»
یکی از نشانههای تغییر باور این است که شدت آن نسبت به بار نخست کاهش پیدا کند. ممکن است دیگر درباره آن باور احساس خاصی نداشته باشید یا آن باور شما را به یاد اتفاق و خاطرهای نیندازد.
چند نکته مهم برای خنثیسازی باور با ای اف تی
برای هر باور میتوان هفت بار تکنیک ایافتی انجام داد. هنگام ضربهزدن، ممکن است خاطره یا موضوعی مرتبط با آن باور به ذهن شما برسد. این خاطره یا موضوع را یادداشت کنید و بعد برای آن نیز ایافتی انجام دهید.
بعد از هر دور ایافتی، از خودتان بپرسید آیا در بدن خود گرفتگی عضلانی، درد یا ناراحتی جسمی احساس میکنید. اگر چنین احساسی داشتید، آن را به جمله تبدیل کنید و برای همان درد یا گرفتگی نیز ضربه بزنید تا خنثی شود.
ضربهزدن برای هر باور باید تا جایی ادامه پیدا کند که باور در شما خنثی شود. بهتر است تا زمانی که یک باور کاملاً خنثی نشده است، سراغ باور دیگری نروید. تمرکز همزمان بر چند باور ممکن است روند کار را پراکنده کند؛ بنابراین هر بار یک باور را انتخاب کنید و تمام خاطرات، احساسات و ناراحتیهای مربوط به همان باور را بررسی کنید.
جمعبندی: تکنیک ای اف تی برای تغییر
تکنیک ایافتی برای تغییر باور روشی مرحلهبهمرحله است که با شناسایی باور، ارزیابی شدت آن، ساخت جمله و ضربهزدن به نقاط مریدین انجام میشود. در این تکنیک، فرد باور غلط خود را بهصورت واضح بیان میکند و در کنار پذیرش و دوستداشتن خود، ضربهزدن را ادامه میدهد.
برای استفاده از تکنیک ایافتی برای تغییر باور باید ابتدا ریشه باور، خاطرات و اتفاقات مرتبط با آن شناسایی شوند. سپس شدت اعتقاد به باور از صفر تا ده سنجیده شود. بعد از ساخت جمله مناسب، ضربهزدن از نقطه لبه دست آغاز میشود و با نقاط بالای سر، ابرو، گوشه چشم، زیر چشم، زیر بینی، چانه، ترقوه و زیر بغل ادامه پیدا میکند.
پس از هر دور، شدت باور دوباره ارزیابی میشود. اگر خاطره، احساس منفی، گرفتگی عضلانی یا درد جسمی ایجاد شد، باید آن موضوع نیز به یک جمله تبدیل شود و تکنیک ایافتی برای آن انجام گیرد. این فرایند تا زمانی ادامه پیدا میکند که شدت باور کاهش یابد یا باور در فرد خنثی شود.
در استفاده از تکنیک ایافتی برای تغییر باور، استمرار، تمرکز بر یک باور و بررسی دقیق احساسات و خاطرات اهمیت دارد. تا زمانی که یک باور خنثی نشده است، بهتر است سراغ باور دیگری نروید. به این ترتیب، میتوان هر باور را جداگانه بررسی کرد و تغییر شدت آن را با نمرهگذاری از صفر تا ده سنجید.
به پایان این مقاله رسیدیم امیدواریم مقاله “تکنیک EFT چیست؛ آموزش تکنیک ای اف تی برای تغییر باور” برای شما مفید بوده باشد. این مقاله برگرفته از کتاب باور افشین قیطوریان می باشد. همچنین ممکن است بخواهید مقالات آموزشی زیر را هم بخوانید:
دیدگاهتان را بنویسید